Op maandag 16 juli namen vijftig dorpsbewoners deel aan de tweede dorpsavond in het kader van het Dorpsvernieuwingsplan Ten Post, Winneweer en Wittewierum. Deze avond stond in het teken van twee van de elf thema’s die tijdens de eerste dorpsavond op 23 mei waren benoemd: dorpskarakter & identiteit en voorzieningen, verbinding & leefbaarheid. Deze beide thema’s zijn bewust als eerste op de agenda gezet. Ze vormen de basis voor het nadenken over de andere thema’s, waarvoor na de zomervakantie opnieuw dorpsavonden zullen worden georganiseerd. Hieronder volgt een beknopt verslag van de dorpsavond, in september volgt een uitgebreider verslag.

De dorpsavond werd ingeleid met een presentatie door cultuurhistoricus Marinke Steenhuis over hoe Ten Post zich landschappelijk, stedenbouwkundig, sociaal en economisch heeft ontwikkeld door de eeuwen heen. Zij heeft daar uitvoerig onderzoek naar verricht, onder andere op basis van gesprekken met de historische vereniging, dorpsbewoners, archief- en literatuuronderzoek en bestudering van historisch kaartmateriaal. Dat heeft ze gedaan omdat de cultuurhistorie vaak inspirerende en bruikbare aanknopingspunten oplevert voor keuzes die in het heden worden gemaakt. Ten Post staat voor ingrijpende keuzes op verschillende fronten. Dit is een kans bij uitstek om gewaardeerde kwaliteiten te benoemen, te behouden en te versterken. Met andere woorden: om het dorp te veranderen en tóch zichzelf te laten blijven.
 

Inleiding over cultuurhistorie
Marinke ging bijvoorbeeld in op de sterke relatie die Ten Post van oudsher met het Damsterdiep heeft: een belangrijke verkeersader waarlangs zich allerlei bedrijvigheid heeft ontwikkeld. Ze vertelde over het bakken van straatklinkers en bakstenen in de vlamovens van de steenfabrieken en de typische rode kleur die de stenen daardoor kregen. Dat zou de kleur voor de toekomstige nieuwbouw kunnen worden, zo suggereerde ze. Ook vertelde Marinke over het gebruik van land en water door de middeleeuwse kloosters en later de landadel en de herenboeren. Door bomen en grachten omringde boerderijen, kleine kavels en slootjes hebben eeuwenlang het landschap bepaald. Een interessant gegeven was ook dat Ten Post tot in de jaren zestig van de vorige eeuw in hoge mate zelfvoorzienend was: vrijwel iedereen werkte in en rond het dorp en men had beesten en een moestuin op het erf. In  de huidige tijd, waarin we steeds meer hechten duurzaamheid en verantwoord voedsel uit de streek, zou dat oude beeld weleens in nieuwe gedaante terug kunnen keren. Aan de hand van oude kaarten van het dorp liet Marinke nog eens zien hoe rigoureus de N360 het dorpslint in tweeën heeft geknipt. De identiteit van Ten Post wordt bepaald door minder fraaie elementen, zoals deze autoweg, elementen waarover de meningen zijn verdeeld, zoals de Hoeksteen en het oude dorpscafé, maar zeker ook door de rentenierswoningen waarvan er niet één hetzelfde is, de weidse vergezichten, het Damsterdiep, het groen en de achterommetjes. Marinke sloot af met wat aanbevelingen: richt een depot voor her te gebruiken bouwmaterialen in die vrijkomen bij sloop, wees zuinig op de bomen (kap ze niet simpelweg omdat ze bij de versterkingsoperatie in de weg staan) en geef ‘bloedeloze’ plekken in de openbare ruimte weer een warm karakter.

Demografische ontwikkeling en woningvoorraad
Sociaal geograaf Jan Kleine liet aan de hand van grafieken en tabellen zien hoe de bevolkingsopbouw en de huishoudens zich de afgelopen tientallen jaren hebben ontwikkeld in Ten Post en wat de verwachtingen tot 2040 zijn. In Ten Post tekent zich de trend af van een dalend aantal inwoners en een lichte daling van het aantal huishoudens. Tot 2038 kan het aantal huishoudens met 15 dalen, maar er zijn ook prognoses die eerst nog uitgaan van een lichte stijging en na 2030 van stabilisatie. Zeker is dat het aantal kleine huishoudens naar verhouding stijgt en dat het aantal ouderen zowel in absolute als relatieve zin toeneemt; Ten Post vergrijst. Het advies van Jan: laat je bij de woningvoorraad van de toekomst niet te sterk leiden door getallen; maak vooral een kwaliteitsslag! Een tweede belangrijke opgave voor Ten Post is de vraag naar zorg: hoe zorgen we in de toekomst voor elkaar en hoe organiseren we dat?


Waardevol, belangrijk en kansrijk
Met al deze kennis in het achterhoofd gingen de dorpsbewoners in groepen aan de slag. Op dorps- en regiokaarten tekenden zij de karakteristieke elementen in het dorp in en de plekken die belangrijk zijn voor bijvoorbeeld werk, boodschappen doen, ontspannen, ontmoeten, zorg en onderwijs. Wat is waardevol en waar liggen kansen voor de toekomst? Geliefde plekjes zijn Pierewiets houkje, in de bocht voorbij Kröddeburen en de vis/invalidensteiger (die wel hard aan onderhoud toe is). Zeer gewaardeerd zijn het groene, slingerende Damsterdiep, de rentenierswoningen en boerderijen, de uitzichten over het omringende landschap, de uitzichten op het dorp als je vanuit Groningen of Delfzijl komt aanrijden en de molen als ‘landmark’. Kansen die zijn benoemd, zijn onder andere een in- en uitstapplek voor zwemmers, aanlegplekken, bankjes en wandelsteigers langs het Damsterdiep, bruggetjes tussen woningen en de weg zoals die er vroeger waren, een mooie afsluitende rand van de Jan Zijlstraat, waarbij nieuwe woningen naar ‘buiten’ kijken, toepassing van rode bakstenen en straatklinkers en meer dorpsommetjes. Belangrijk voor de toekomst van Ten Post als forensendorp zijn behoud van de school, behoud van het dorpskarakter, onderhoud van de openbare ruimte, vergroting van de verkeersveiligheid (sterke roep om een rondweg) en goed openbaar vervoer en fietspaden naar de Eemshaven (o.a. werkgever Google) en de stad. Een dorpscentrum zou een plek moeten zijn waar voor jong en oud iets te beleven, te doen en te halen valt, bijvoorbeeld een kleine buurtsuper in combinatie met een café (het oude café?), een dorpsmoestuin, een verdeelpunt voor Tafeltje-dekje, buurtzorg en een peuterspeelzaal. Rond de brug is een eerste logische plek, maar het is eveneens goed mogelijk om twee plekken in het dorp een centrum/ontmoetingsfunctie te geven. Het dorpshuis bij het voetbalveld en slooplocaties zouden daar in kunnen voorzien. Voor sociale cohesie in het dorp geven dorpsbewoners een 6 tot een 7. Op het niveau van straten is de saamhorigheid groter en tijdens dorpsfeesten scoort de sociale cohesie een dikke 8. Een zorg voor de toekomst houdt verband met de gemeentelijke herindeling: wordt de dienstverlening door de gemeente onpersoonlijker en grootschaliger en zijn gemeentelijke voorzieningen straks een stuk minder laagdrempelig en dichtbij? Of is er straks juist meer geld en aandacht voor dorpsontwikkeling?

 
Vervolg
Aan dorpsbewoners is gevraagd om een top 3 te maken van thema’s die op de volgende na de zomervakantie dorpsavond (datum wordt tijdig bekendgemaakt) als eerste aan bod moeten komen. De meeste stemmen kregen:

  1. Verkeersveiligheid                            21%
  2. Jongeren en leeftijdsvriendelijk       16,4%
  3. Duurzame energie                           16%
  4. Groen                                              15,3%
  5. Dorpscentrum                                  11,7%